Lütfen bekleyin..
  • Ana Sayfa
  • 17°
    23 Eylül 2019 06:31
  • Sitene Ekle
  • RSS
  • Son Haberler
  • Arşiv

Sırbistan Başbakan Yardımcısı Rasim Ljajiç, Türk işadamlarına çağrıda bulundu

10 Kasım 2015 12:09

Türkiye’nin uluslararası ekonomi/finans dergisi Turcomoney, Kasım sayısında Sırbistan Raporu’nu yayınladı. Sırbistan Başbakan Yardımcısı, Ticaret Turizm ve Telekomünikasyon Bakanı Rasem Ljajiç, Turcomoney çok çarpıcı açıklamalar yaptı, Türk işadamlarını yatırım yapmaya davet etti.

Sırbistan Başbakan Yardımcısı, Ticaret, Turizm ve Telekomünikasyon Bakanı Rasim Ljajiç, Turcomoney aracılığıyla Türk yatırımcılara çağrıda bulundu: Yatırım sizden, destek bizden.

*Balkanların merkez üssü Sırbistan, yıllarca süren savaşın etkilerini ortadan kaldırmak, ekonomisini şahlandırmak için adeta seferberlik ilan etti.

*Yabancı yatırımcıları çekmek için bir dizi reform yapan ve kanunlar çıkaran Sırbistan, serbest ticaret anlaşmaları yaparak ticaretin de merkezi olmayı hedefliyor.

 

1990’lı yılları savaşlar ve iç çatışmalarla geçirerek enerjisini kaybeden Balkan ülkeleri, son birkaç yıldır barış yolunda hızlı adımlar atıyor. Ekonomisini ve imajını düzeltmek için adeta seferberlik ilan eden  ülkelerin başında Sırbistan geliyor. AB, Rusya, Balkan ülkeleri ve Türkiye serbest ticaret anlaşmaları yapan Sırbistan, yeni bir dönemecin eşiğinde. Bu çerçevede Sırbistan bir dizi reform yaptı, yabancı yatırımcıları çekmek için teşvikleri ve destekleri devreye soktu. Sırbistan’da en büyük sorun olan ve yüzde 20’lere yaklaşan işsizliği azaltmak için özelleştirme yapılıyor, yabancı yatırımcılara birçok kolaylık tanınıyor.

Türkiye’nin tek uluslararası ekonomi/finans dergisi olarak Sırbistan’a giden Turcomoney Dergisi ekibi Sırbistan Başbakan Yardımcısı Rasim Ljajiç’le görüştü. Sırbistan ve Türkiye ekonomisi hakkında değerlendirmeler yapan Rasim Ljajiç, Sırbistan’ın Başbakan Yardımcısı, ama aynı zamanda Ticaret, Turizm ve Telekomünikasyon Bakanlığı görevini de birlikte yürütüyor. Koalisyon hükümetinin ortaklarından Sırbistan Sosyal Demokrat Parti’nin lideri olan Ljajiç, Boşnak kökenli bir siyasetçi. O yüzden Hükümet’te yer almasının ülkedeki barış ve huzur adına önemli bir anlamı da var.

Türkiye’ye çok sıcak mesajlar ileten Ljajiç, Türk işadamlarına çağrıda bulunuyor, “Her türlü desteği vermeye hazırız” mesajını veriyor…

İşte Türk dostu Lajiç’e yönelttiğimiz sorular, işte aldığımız cevaplar…

Sayın Ljajiç, Sırbistan’ı yeterince bilmeyenler için ülke ekonomisi hakkında neler söyleyeceksiniz?

Ülkemizin ekonomisi, savaşlar ve diğer bazı sebepler yüzünden büyük bir darbe gördü.  1990’lı yılarda enflasyon %300’e, hatta  %400’e yükseldi. Ayrıca ilişkilerimiz de zarar gördü. Bu savaşların ülkemize faturasının 30 milyar dolardan fazla olduğunu söyleyebiliriz.  Bugün ise ekonomimizi düzeltmeye, kalkındırmaya çalışıyoruz. Bunun için  biriki yıl önce özelleştirme sürecini başlattık. Çok büyük fabrikalarımızı, kuruluşlarımızı özelleştirdik. Şimdi bu süreç devam ediyor, ama 2016 yılının sonunda tamamlanacak. Yaptığımız reformların ve çalışmaların semeresini yavaş yavaş alıyoruz. Enflasyon düşmeye başladı. Yüzde 3-4’lere indirmeyi başardık. Bütçe açığını  % 7,9’dan %3,5’a düşürdük.  Şu anda konsolidasyon sürecindeyiz. Çok ciddi reformlar da yaptık. Yatırımlarla, istihdam ile ilgili kanunları tamamen değiştirdik. Özelleştirme ile ilgili kanunlar getirdik. İflasla ilgili kanununda değişiklikler yaptık, yeni düzenlemeleri getirdik. Şimdi yabancı yatırımcılarla ilgili kanunda yeni düzenlemeler yapıyoruz. Yakında  yürürlüğe girecek.  Balkanlarda her zaman siyaset daha önemli bir konuydu. Şimdi de ilk defa böyle bir sansımız var. Sırbistan’da şimdi ekonomi kilit bir konumda. Geleceğimiz için, insanlarımız için ekonomi kilit bir konu oldu. Tabiiki şu anda ekonomilerimiz çok iyi durumda değil, ama iyileştirmek için şansımız var. En büyük sorunumuz işsizlik. Çok büyük bir işsizlik var. İşsizlik oranımız  %17,9 oranında. İkinci sorumunuz ise özelleştirme sürecimizin tamamlanmaması. 500’den fazla özelleştirilecek şirketimiz var.

Bugüne kadar ne kadar özelleştirme yapıldı ne kadar gelir elde edildi?

Gelirler, kamu harcamalarına gitti.

Peki bundan sonra özelleştirilecek şirketlerden ne kadar gelir elde edilmesi planlanıyor?

Düşük bir gelir, çok düşük. Niye? Çünkü değerli şirketler satıldı.  Şimdi kalan şirketler, çok kötü durumdalar. O kadar değerli şirketler değiller. Eksikte çalışan şirketler.

Bazı Balkan ülkelerinde özelleştirme ile ilgili şöyle uygulamalar oldu. İşadamlarına, “İflas etmiş veya iflas noktasına gelmiş şirketlerdeki ödenmeyen işçi maaşlarını, sigorta primlerini, vergileri, elektrik ve su parasını ödeyin, bu şirketlere size verelim.” denildi. Sırbistan’da özelleştirme sürecinde bu tür yöntemler, uygulandı mı veya uygulanacak mı?

Özelleştirme süreci tamamlanırsa veya iptal edilirse, iflas noktasına girecek şirketler olabilir. Bu durumda yatırımcılar, bu şirketi satın alacak. Şimdiye kadar kullandığımız bir modelimiz var. Bir de bazı yatırımcılara, “Şirket bizim ama alın 99 yıl boyunca kullanın. Yani bir nevi yap işlet devret modeli gibi. Bu şirketleri biz yatırımcılara vermeye hazırız. Ama bazı şartlarımız var. Belli bir yatırım bedeli olması lazım, belli sayıda istihdam yaratması lazım.

Özelleştirilecek 500 şirket içinde neler var? Hangi sektörler, kuruluşlar var?

Kimya, metal, tekstil fabrikaları var. Gıda fabrikaları az. Aşağı yukarı eski teknoloji kullanılan bir fabrikalar. Eski Yugoslavya’da çalışan büyük ve kamu ya ait olan kurumlardan bahsediyoruz.

Bu fabrikaları 99 yıllığına vereceksiniz öyle mi?

Bu sadece modellerden biri. Biz ilk önce neler satabiliriz buna bakacağız. Satılamayacaklar için başka modelleri uygulayacağız.

Türk firmaları da özelleştirme sürecine katıldı. Son durum nedir?

Bugün ilk defa Türkiye’den gelen yatırımcıların çok ciddi ve çok büyük bir istek görüyoruz. Mesela son olarak Teklas Kauçuk diye bir Türk yatırımcı gelip tesis aldı. Otomotiv sektöründen gelen Türk firmaları da var. Sırbistan’da otomotiv sektöründe araba parçaları üretecek bir fabrika açacak. Romen firmaları da geldi bu sektör için. Tekstil endüstrisi için gerçekten çok ciddi talep gösteren birkaç şirket var. Bu sene sonuna kadar bu modellerden bir ile alacaklar. Onlarla bir anlaşma yapacağımızı umut ediyorum. Tabii Halkbank’ın Sırbistan’a girişi, diğer Türk yatırımcıların önünü açtı.

 Halkbank’ın Cacansa Banka’yı satın almasında sizin de ciddi katkılarınız olmuş…  Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Ben Halkbank’ın Sırbistan’a gelmesini istedim ve bunun için mücadele ettim. Çünkü Halkbank’ın gelişiyle diğer Türk firmalarının da geleceğine inandım. Nitekim öyle oldu.  Halkbank, Cacanska Bank’ın %75’ini yaklaşık 10 milyon Euro’ya satın aldı. Şimdi sermaye artışı da yapacak, bunu da küçük hissedardan satın alarak yapacaklar. Bu konuda özellikle bazı hususları vurgulamak isterim. Türkiye’den gelen çok güçlü bir banka olan Halkbank, bu yatırımı yaptı. Bu operasyon, Türkiye’den gelen yatırımcılara güven veriyor. Ayrıca banka sektöründe bir rekabet olacak. Makedonya’daki Halkbank, küçük işletmelere bütün banka sektörünün %30’u kadar kredi veriyor. Biz de Sırbistan’da böyle bir çalışma bekliyoruz. Halkbank’ın küçük ve orta ölçekli işletmelere ciddi destek vereceğini düşünüyoruz. Ve tabii Halkbank’ın Sırbistan’ın her tarafında  aşağı yukarı 100 şube açmasını bekliyoruz.

Bu yatırımlar, Türkiye-Sırbistan ilişkilerini nasıl etkiledi?  

Halkbank’ın dışında Beko şirketi de Belgrad’ da bir ofis açtı. Bütün Balkan ülkelerinin merkezi oldu. . Beko’nun eski Yugoslavya ülkeleri için bürosu burada Belgrad’da bulunuyor.  Bu yatırımlar, Türkiye-Sırbistan ilişkilerine de çok olumlu yansıdı, yansıyor. Mesela burada en çok izlenen TV dizileri, Türk diziler. Türkiye’ ye giden Sırp turistler, olumlu izlenimlerle dönüyor. Bir de Türkiye’nin de tanıtımı yapıyorlar. Yani insanların eskiden düşündüğü Türkiye’den farklı bir resim çizdiler. Mesela Türkiye’ye giden Sırp turist 2014 yılında 180.000 kişiydi. Bu sene 200.000 kişiden fazla. Sırp turistler için Yunanistan’dan sonra  ilk destinasyon Türkiye. Sırbistan’a  gelen Türk turistlerin sayısı bu senenin ilk 7 ayında %40 arttı. Bu yılın ilk altı ayında 27.530 Türk Sırbistan’ı ziyaret etti.  Çok ilginçtir, bu sene ilk defa Türkiye’den gelen Eczacılar Konferansı Belgrad’da yapıldı, 15 gün sürdü. Bir başka çok önemli bir şey de şu. Sırbistan’dan her yıl 150.000 Türk TIR’ı geçiyor Avrupa’ya.  Kültürlerimiz arasındaki benzerlik bir hayli fazla.

Demek Sırplar Türkiye’yi, Türkler de Sırbistan’ı sevmeye başladı.

Çok ilginç bir şey söyleyeyim. Türkiye’den gelen turistler, Türkler burada evleniyor. Gelin ve damat buraya geliyorlar. T.C. Büyükelçiliği’nde evleniyorlar. Sırbistan birçok açıdan avantajlı. Türkiye’den daha ucuz.  

Türkiye ile Sırbistan arasındaki ilişkiler her geçen gün  daha güzel bir noktaya doğru gidiyor. Fakat ticaret hacmimiz yeterli değil. Artması için neler yapılacak? Neler yapılması gerekiyor?

Diğer ülkelere nazaran mesela Romanya ile Türkiye veya Bulgaristan ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi ile  kıyaslama yaparsak düşük. Ama bu sene itibari ile çok büyük bir artış kaydedildi.  %20’den fazla. 2015 yılında Türkiye ile Sırbistan arasındaki ticaret hacminin ilk defa 1 milyar dolardan fazla olacağını tahmin ediyoruz.  Ticaret hacminin daha da artması için Türkiye’ den gelen yatırımların artması lazım. Şu anda Sırbistan faaliyet gösteren 60-70 Türk şirketi var. Romanya’da 14.000 Türk şirketi faaliyet gösteriyor. Bulgaristan’da ise bu sayı 3.000’ den fazla. Dolayısıyla biz de Türkiye’den gelen şirketlerin buraya artışıyla birlikte Sırbistan ile Türkiye arasındaki ticaret hacmi de artacak.  Niye? Çünkü bu ticaret hacminin artışı için bütün gerekli olan her şey var. Birçok ülke ile serbest ticaret anlaşmamız var. Kültür anlamında bir benzerliğimiz var. Coğrafik anlamda bakarsak yakınız. Belgrad ile İstanbul arasında uçaklar günde dört sefer yapıyor. Kısacası iki ülke arasındaki iş ilişkisini güçlendirmemiz lazım.

Tabii yatırımcıların gelmesi için uygun bir ortamın, teşviklerin, desteklerin olması lazım. Mesela yabancı yatırımcılar için vergi muafiyeti var mı? Bu muafiyet kaç yıl uygulanıyor? Başka muafiyetler var mı ?

Biz Sırbistan olarak doğudan finansman teşvikleri veriyoruz. Bu destekler, toplam yatırımın %50’sine kadar gidiyor. Demek ki 20 milyon Euro yatırım yaparsanız bizim devletimiz size geri ödemesiz 10 milyon Euro verebilir. Tabi burada bu yatırımın hangi bölgede yapılacağı, kaç kişinin istihdam edileceği önemli. Bunun yanında vergi muafiyetleri var. Bu vergi muafiyetleri işçi sayısına bağlı. Şu anda mevcut bir mevzuatımız var. Geçen sene bu kanun yürürlüğe girdi. Bu kanun 2016 yılına kadar geçerli olacak. 100 kişiden fazla işçi çalıştırırsanız verginin %35’ini siz ödüyorsunuz, geri kalan kısmını devlet ödüyor.

Çalışanların sigortası ile ilgili muafiyet var mı?

Geri kalmış bölgelere yatırım yaparsanız bundan yaralanabilirsiniz.

Elektrik  ve su ile ilgili muafiyet var mı?

Avrupa’nın en ucuz elektriği bizde. Yatırımcıların Sırbistan’a gelmesinin sebeplerinden biri de bu.  Avrupa Birliği ile Sırbistan arasında serbest ticaret anlaşması var. Rusya Federasyonu ile de serbest Keza Beyaz Rusya, Kazakistan ve Türkiye ile de bu anlaşmalarımız var. Bu anlaşmalar, yatırımcılar için büyük bir piyasaya kapı açıyorlar.

Özellikle Avrupa ülkelerinden de yatırım yapan firmalar var burada… En büyük yatırımı yapanlar kimler?

Dış ticaret hacmine bakarsak ilk ortağımız İtalya’dır.  İtalya’dan gelen 600 şirket var. Daha sonra Almanya, Rusya, Romanya ve Bosna Hersek. Ama yatırımlara bakarsak en büyük yatırımcı Norveçli bir yatırımcı. Telekomünikasyon şirketini satın aldılar. Bunu A.B.D. Avusturya takip ediyor.

Sayın Bakan, Türk yatırımcılara vermek istediğiniz mesaj nedir?

Sırbistan’a hoş geldiniz. Sırbistan’a yatırım yapmak gerekiyor. Türk yatırımcılara çağrıda bulunuyorum. Sırbistan’a gelin, burada bir kazanç elde edersiniz. Gelir vergisi çok düşük. Ticaretinizi Avrupa ülkelerine, Rusya’ya serbest ticaret anlaşmaları ile gümrüksüz yapabilirsiniz.  Bu anlaşmalar sayesinde 800 milyonluk büyük bir piyasaya giriş imkanınız var.  Siz yatırımı yapın, biz her türlü desteği vermeye hazırız.

Kaynak: Turcomoney 

 

  • Bu haberi paylaşın:
Yorum Yaz
UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik ve tamamı büyük harfle yazılan yorumlar onaylanmamaktadır.
Yorumlar (0)




ÇOK OKUNANLAR
Linkler

Arşivde Ara

Namaz Vakitleri
    İmsakGüneşÖğleİkindiAkşamYatsı
    05:1806:4513:0416:2619:1020:30
Anket
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=