Lütfen bekleyin..
Doç. Dr. Ertuğrul Kızılkaya

Doç. Dr. Ertuğrul Kızılkaya

2015 yılında küresel servet dağılımı

2 Kasım 2015

Credit Suisse tarafından yayımlanan Global Wealth 2015 Raporu’na göre dünyada toplam servetin en yüksek olduğu ülke olan ABD. 85,9 trilyon dolarlık servete sahip ABD’yi 22,8 trilyon dolarla Çin ve 19,8 trilyon dolarlı Japonya takip ediyor.

Credit Suisse tarafından yayımlanan Global Wealth Report (ve eki niteliğindeki Global Wealth Databook) raporlarının 2015 yılına ait verilerle güncellenmesiyle dünyada servet birikiminin nasıl bir gelişim gösterdiğini tekrar tartışma fırsatı buluyoruz. Bu raporun detaylarında görüldüğü üzere gelişmiş ülkeler dünya servetinden edindikleri yüksek pay ile yine ilk sıralarda karşımıza çıkıyor. Nitekim söz konusu araştırma dünyada toplam servetin en yüksek olduğu ülke olan ABD’de 85,9 trilyon ABD Doları düzeyine işaret ediyor. 2014 yılı raporuna göre üçüncü sırada yer alan Çin ise bu yıl itibarıyla ikinci sıraya yükselmiş görünüyor. Ekonomik büyüklük ölçüsü olarak GSYİH kullanıldığında da ikinci sırada yer alan Çin’in gösterdiği bu gelişim çok da şaşırtıcı değil aslında. Ancak 2025 veya 2030 itibarıyla dünyanın en büyük ekonomisi olması beklenen Çin’in toplam servet açısından dünyanın en zengin ülkesi olabilmek için daha uzun süre gelişim göstermesi gerekecek. Nitekim Çin’in 2015 yılı itibarıyla toplam serveti 22,8 trilyon ABD Doları olarak hesaplanıyor.

TÜRKİYE’DE TOPLAM SERVET 1,2 TRİLYON DOLAR

Türkiye ile ilgili verilere bakıldığında ise toplam servetin 1 trilyon 25 milyar ABD Doları düzeyinde olduğu görülüyor. Detaylarda ise ülkemizde yetişkin başına servetin 19.301; yetişkin başına borcun 6.044; yetişkin başına finansal servetin 10.089 ve yetişkin başına finansal olmayan servetin de 15.256 ABD Doları olduğu görülüyor. Bu veriler çerçevesinde Türkiye’nin toplam servet göstergeleri açısından gerek gelişmiş ülkelerin gerekse de dünya ortalamasının gerisinde kaldığı görülüyor.

TÜRKİYE’NİN SERMAYE BİRİKİMİ YETERSİZ

Toplam servet ile milli gelir arasındaki ilişkiye bakıldığında da benzer bir durum karşımıza çıkıyor. Türkiye’de toplam servet / GSYİH oranı 1,42 iken; gelişmiş ülkelerde bu oran genellikle 4’ün üzerinde. Hatta gelişmekte olan bir ülke olarak düşük bir orana sahip olması normal karşılanacak olan Çin’de dahi söz konusu oran 2 düzeyinde. Bu verilerin bize gösterdiği üzere Türkiye sermaye birikimi konusunda önemli bir yetersizlik sergiliyor.

Bu yetersizliğin arka planında kanımca iktisadi değer yaratma konusunda yapmış olduğumuz seçimlerin etkisi tartışılmaz derecede etkili. Nitekim yetişkin başına servetin dağılımına bakıldığında, net finansal servetin sadece 4.045 ABD Doları olduğu görülüyor. Finansal olmayan servet ise 15.256 ABD Doları düzeyindedir ki bu bağlamda özellikle gayrimenkul biçimindeki servetin etkili olduğu biliniyor. Credit Suisse’in 2014 yılı raporunda da benzer bir görünüm mevcuttu. Bu gelişme yolunda sözkonusu tablonun değişim geçirmesinin zorunlu olduğunu vurgulamıştım. Bu yıl da çok etkili olmayacağını bilmekle beraber aynı görüşü tekrarlamakta yarar görüyorum. Büyüme performansımızı yükseltebilmek, istikrarlı bir büyüme dinamizmi yakalayabilmek ve bu çerçevede dış dengesizlik alanında krizler yaşamadan büyüyebilmek istiyorsak iktisadi değer yaratma süreçlerimizi gözden geçirmemiz gerekiyor. Başka bir ifadeyle, finansallaşmaya yönelik reformlara hız vermeli ve gayrimenkul odaklı büyüme performansımızı ikame etmeliyiz. Bu kapsamda, özellikle finansal sistemimizi (başta bankacılık sistemimizi) finansal olmayan serveti finansal sisteme aktarabilmek konusunda yaratıcı çözümler üretmeye cesaretlendirmeyi denemeliyiz.

Tablo: Dünyada Seçilmiş Ülkelerde Toplam Servetin Durumu

Ülke GSYİH

(milyar USD)

Toplam Servet (milyar USD) Toplam Servet/ GSYİH Yetişkin başına servet (USD) Yetişkin başına borç (USD) Yetişkin başına finansal servet (USD) Yetişkin başına net finansal servet (USD) Yetişkin başına finansal olmayan servet (USD)
ABD 17.968 85.901 4,78 352.996 58.701 283.059 224.358 128.638
Çin 11.385 22.817 2,00 22.513 1.943 12.752 10.809 11.704
Japonya 4.116 19.837 4,82 190.230 29.962 134.484 104.522 85.707
İngiltere 2.865 15.601 5,45 320.368 55.566 197.805 142.239 178.128
Fransa 2.423 12.697 5,24 262.070 32.668 109.859 77.191 184.880
Almanya 3.371 11.939 3,54 177.984 27.021 88.541 61.520 116.464
İtalya 1.819 10.025 5,51 203.577 20.799 93.190 72.391 131.186
Kanada 1.573 6.872 4,37 248.276 54.464 167.584 113.120 135.156
Avustralya 1.241 6.174 4,98 364.896 97.159 185.193 88.034 276.862
Kore 1.393 3.545 2,54 91.108 30.525 67.986 37.461 53.647
Türkiye 722 1.025 1,42 19.301 6.044 10.089 4.045 15.256
Dünya Toplamı 250.145 52.432 8.668 33.659 24.991 27.442

Kaynak:
GSYİH verileri: IMF World Economic Outlook, October 2015;
diğer veriler: Credit Suisse, Global Wealth Databook 2015.

Yazarın Diğer Yazıları
21 Haziran 2015
1 Ocak 2015
1 Haziran 2014
Linkler
bmV0aGFiZXJ5YXppbGltaS5jb20=